ECDC: Επικίνδυνοι μήνες Δεκέμβριος και Ιανουάριος

42

Η επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) Αντρεα Αμον δήλωσε σήμερα ότι η χορήγηση των αναμνηστικών δόσεων των κατά της Covid θα πρέπει να εξετασθεί για όλους τους ενηλίκους, με προτεραιότητα για τους άνω των 40 ετών, σε μία σημαντική αλλαγή του πρωτοκόλλου, σύμφωνα με το Reuters.

Σύμφωνα με την προηγούμενη οδηγία του που είχε εκδοθεί τον Σεπτέμβριο, το ECDC, μαζί με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), θεωρούσε ότι δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη για την χορήγηση αναμνηστικών δόσεων στα πλήρως εμβολιασμένα άτομα του γενικού πληθυμού, αλλά συνιστούσε να εξετασθεί η χορήγηση ενισχυτικών δόσεων στα άτομα με εξασθενημένο ανοσιοποιητικό σύστημα, καθώς και η χρήση τους σε ευάλωτα ηλικιωμένα άτομα.

Οι συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων δεν είναι δεσμευτικές για τις κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά λαμβάνονται υπόψιν στην λήψη αποφάσεων.

Προβλέψεις για υψηλή επιβάρυνση Δεκέμβριο και Ιανουάριο
Το ECDC επισημαίνει σε ανακοίνωσή του την ανάγκη των μη φαρμακευτικών παρεμβάσεων ως άμεσου μέτρου για τον έλεγχο της μετάδοσης του σε συνδυασμό με την εισαγωγή αναμνηστικών δόσεων εμβολίων για ενήλικες, με προτεραιότητα σε άτομα ηλικίας 40 ετών και άνω, τουλάχιστον έξι μήνες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος κύριων εμβολίων. Οι ενισχυτικές δόσεις θα διατηρήσουν τον έλεγχο της μετάδοσης πέρα από το άμεσο αποτέλεσμα της εφαρμογής μη φαρμακευτικών μέτρων, αναφέρει το ECDC.

Η εορταστική περίοδος στο τέλος του έτους συνδέεται παραδοσιακά με δραστηριότητες όπως κοινωνικές συγκεντρώσεις, ψώνια και ταξίδια, που δημιουργούν σημαντικούς πρόσθετους κινδύνους για την εντατική μετάδοση του Delta, σημειώνει.

Moντέλα πρόβλεψης που εξετάζουν την πρόσληψη εμβολίου (συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων «πρόσθετης δόσης» και «αναμνηστικών» εμβολίων), την αποτελεσματικότητα του εμβολίου, την εξασθένηση της ανοσίας μετά το εμβόλιο, τον εμβολιασμό παιδιών, τη φυσική ανοσία και τα ποσοστά επαφής με τον πληθυσμό, δείχνουν ότι η πιθανή επιβάρυνση του κινδύνου ασθένειας στην ΕΕ/ΕΟΧ από την παραλλαγή Delta αναμένεται να είναι πολύ υψηλή τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, εκτός εάν εφαρμοστούν τώρα μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις σε συνδυασμό με συνεχείς προσπάθειες για την αύξηση του εμβολιασμού στο συνολικό πληθυσμό.

Αύξηση των κρουσμάτων, των νοσηλειών και των εισαγωγών στις μονάδες εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) για SARS-CoV-2 παρατηρήθηκαν τον Οκτώβριο και στις αρχές Νοεμβρίου στην πλειονότητα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου μετά από μια περίοδο πτώσης τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2021. Αυτό σχετίζεται με την κυκλοφορία της παραλλαγής Delta (B.1.617.2) στο πλαίσιο της ανεπαρκούς πρόσληψης εμβολίου και της εκτεταμένης χαλάρωσης των μη φαρμακευτικών παρεμβάσεων. Ενώ η επιβάρυνση από την COVID-19 είναι ιδιαίτερα υψηλή σε ορισμένες χώρες που παρουσιάζουν χαμηλό εμβολιασμό, υπάρχουν ενδείξεις αυξανόμενης επιβάρυνσης ακόμη και μεταξύ των χωρών με υψηλότερα ποσοστά. Η τρέχουσα επιδημιολογική κατάσταση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην υψηλή μεταδοτικότητα της παραλλαγής Delta που αντισταθμίζει τη μείωση της μετάδοσης που επιτυγχάνεται με την τρέχουσα ανάπτυξη εμβολιασμού στην ΕΕ/ΕΟΧ.

Μέχρι σήμερα, το 65,4% του συνολικού πληθυσμού και το 76,5% του ενήλικου πληθυσμού στην ΕΕ/ΕΟΧ έχουν εμβολιαστεί πλήρως κατά της COVID-19. Ο συνολικός ρυθμός εβδομαδιαίας αύξησης της απορρόφησης εμβολίων στην ΕΕ/ΕΟΧ επιβραδύνεται και οφείλεται κυρίως στη διάδοση σε νεότερες ηλικιακές ομάδες. Τέσσερις χώρες εξακολουθούν να αναφέρουν λιγότερο από το 50% πλήρους εμβολιασμού στον συνολικό πληθυσμό. Ο εμβολιασμός συνεχίζει να αποτρέπει με επιτυχία τους θανάτους, να μειώνει τις νοσηλείες και τη μετάδοση στην ΕΕ/ΕΟΧ, παρά την εμφάνιση και τη συνεχιζόμενη κυριαρχία της παραλλαγής Delta, η οποία είναι έως και 60% πιο μεταδοτική από την προηγουμένως κυρίαρχη παραλλαγή, Alpha (B.1.1.7).

Τα διαθέσιμα στοιχεία, που προκύπτουν από το Ισραήλ και το Ηνωμένο Βασίλειο, δείχνουν σημαντική αύξηση της προστασίας από λοιμώξεις και σοβαρές ασθένειες μετά από αναμνηστική δόση σε όλες τις ηλικιακές ομάδες βραχυπρόθεσμα. Όλες οι χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ έχουν ξεκινήσει τη χορήγηση εμβολιασμού «πρόσθετης δόσης» (για την καλύτερη προστασία των ατόμων που εμφανίζουν ανεπαρκή ανοσολογική απόκριση στο αρχικό πρόγραμμα) και «ενισχυτικού» εμβολιασμού (για τη βελτίωση της προστασίας σε άτομα για τα οποία η ανοσία μπορεί να εξασθενήσει με την πάροδο του χρόνου μετά την ολοκλήρωση του αρχικού προγράμματος).

ECDC: Ο χάρτης εμβολιασμού και θανάτων στην Ευρώπη
Οι χώρες που κατάφεραν να επιτύχουν υψηλά ποσοστά εμβολιασμού κατάφεραν να περιορίσουν τους θανάτους από κορωνοϊό. Οι συγκρίσεις με τις χώρες που τα ποσοστά παρέμειναν χαμηλά είναι συντριπτικές.

Οι πρωταθλητές

Σύμφωνα με τον πίνακα του ECDC για τις πρώτες 14 ημέρες του Νοεμβρίου του 2021 φαίνεται ξεκάθαρα πως οι χώρες που έχουν καταφέρει να επιτύχουν ποσοστό εμβολιασμού πάνω από 74% έχουν πολύ λιγότερους θανάτους ανά εκατομμύριο. Πρωταθλήτριες είναι η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Μάλτα που έχουν εμβολιάσει πάνω από το 90% του ενήλικου πληθυσμού τους και οι θάνατοι κυμαίνονται από 0 έως 15 στο εκατομμύριο.

Αντίστοιχα πολύ χαμηλά νούμερα θνησιμότητας παρουσιάζουν και η Σουηδία, η Ισπανία, η Κύπρος, η Φινλανδία, η Γαλλία και η Ιταλία που καταγράφουν λιγότερους από 10 θανάτους ανά εκατομμύριο, ενώ το ποσοστό εμβολιασμού τους είναι πάνω από 80%.

Οι ουραγοί
Αντίστροφα Βουλγαρία και Ρουμανία που βρίσκονται στο τέλος της λίστας σχετικά με τους εμβολιασμούς, πληρώνουν βαρύ φόρο αίματος. Στη Βουλγαρία με εμβολιασμένο μόλις το 29% του ενήλικου πληθυσμού οι θάνατοι εκτοξεύονται στους 325 ανά εκατομμύριο, ενώ στη Ρουμανία με το ποσοστό εμβολιασμών να φτάνει το 43% οι θάνατοι είναι 267.

Η θέση της Ελλάδας
Στις χώρες με ποσοστά εμβολιασμού από 72% και κάτω, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η Ελλάδα υπάρχουν διαφοροποιήσεις σε σχέση με το ποσοστό των θανάτων, που πάντως παραμένουν πολύ περισσότεροι από τις χώρες που έχουν καταφέρει να έχουν υψηλότερα ποσοστά εμβολιασμού.

Η Ελλάδα με εμοβλιασμένο το 72% του ενήλικου πληθυσμού καταγράφει 75 θανάτους ανά εκατομμύριο, αριθμός αρκετά υψηλός συγκρινόμενος ακόμα και με χώρες με χαμηλότερο ποσοστό εμβολιασμού όπως η Λετονία, η Τσεχία, η Σλοβενία, η Πολωνία και η Σλοβακία η οποία αποτελεί και την εξαίρεση του κανόνα καθώς με εμβολιασμένο το 54% του πληθυσμού εμφανίζει μόλις 29 θανάτους ανά εκατομμύριο.

Όπως φαίνεται οι χώρες που πρόλαβαν να χτίσουν κάποιο τείχος ανοσία με τους εμβολιασμούς έχουν καταφέρει να περιορίσουν τη θνησιμότητα από κοροναϊό και να προστετεύσουν τα συστήματα υγείας τους, που μπορούν να διαχειριστούν την κατάσταση με την αυξημένη διασπορά.

Κάλεσμα στα κράτη να λάβουν αυστηρότερα μέτρα

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) καλεί τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης να λάβουν «επειγόντως» μέτρα απέναντι στην αναζωπύρωση της επιδημίας στην Ευρώπη και στον κίνδυνο «πολύ υψηλής» υγειονομικής επιβάρυνσης τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο.

Επίσης, σε μήνυμά της η επικεφαλής του ECDC Αντρεα Αμόν δηλώνει ότι η χορήγηση των αναμνηστικών δόσεων των εμβολίων κατά της Covid θα πρέπει να εξετασθεί για όλους τους ενηλίκους, με προτεραιότητα για τους άνω των 40 ετών, σε μία σημαντική αλλαγή του πρωτοκόλλου.

Το ECDC καλεί σε αύξηση του γενικού επιπέδου του εμβολιασμού στην Ευρωπαϊκή Ενωση και κυρίως στις πιο καθυστερημένες χώρες.
Το γενικό επίπεδο εμβολιασμού την Ευρωπαϊκή Ενωση και στις τρεις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, κάτω του 70% του γενικού πληθυσμού, «αφήνει μεγάλο εμβολιαστικό κενό που δεν μπορεί να πληρωθεί γρήγορα και αφήνει τεράστιο χώρο για την εξάπλωση του ιού», τονίζει το ECDC.

«Πρέπει επειγόντως να επικεντρωθούμε στην πλήρωση της καθυστέρησης ανοσοποίησης, να προτείνουμε «ενισχυτικές» δόσεις σε όλους τους ενήλικες και να επανεισαγάγουμε μη φαρμακευτικά μέτρα», δηλώνει η Αντρεα Αμόν σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα.

Αυξημένη η μεταδοτικότητα της μετάλλαξης Δέλτα το Νοέμβριο
Τα τελευταία σενάρια του ECDC «δείχνουν ότι η εν δυνάμει επιβάρυνση της παραλλαγής Δέλτα στην Ευρωπαϊκή Ενωση θα είναι πολύ αυξημένη τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο με περαιτέρω άνοδο των θανάτων και των νοσηλειών στην Ευρώπη, εκτός αν ληφθούν μέτρα δημόσιας υγείας τώρα, σε συνδυασμό με τις προσπάθειες για την αύξηση του αριθμού των εμβολιασμένων στον συνολικό πληθυσμό».

«Αναμνηστικές δόσεις πρέπει να είναι διαθέσιμες για τους ενήλικες, με προτεραιότητα στα άτομα άνω των 40 ετών και στους ευάλωτους», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Twitter μετά την ανακοίνωση του ECDC.
Το ECDC συμβουλεύει επίσης τις χώρες να εφαρμόσουν βασικά περιοριστικά μέτρα όπως η χρήση μάσκας, όπου δεν είναι δυνατή η τήρηση της απόστασης, και τηλεργασία.

Το ECDC θεωρεί ότι οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί δεν θα έχουν σημαντικό αποτέλεσμα, αφού ο ιός είναι παρών σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
Θεωρεί επίσης ότι υπάρχουν περιορισμένα αποδεικτικά στοιχεία για μειωμένη μετάδοση από την χρήση των πιστοποιητικών Covid για την πρόσβαση σε εστιατόρια, σινεμά ή μουσεία, μέτρα που εφαρμόζουν σήμερα περί τις 20 ευρωπαϊκές χώρες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να λάβει υπ΄όψιν τις συστάσεις του ECDC όταν θα προτείνει μεταβολές στην χρήση των πιστοποιητικών Covid εντός της εβδομάδας, σύμφωνα με ευρωπαίους αξιωματούχους.